Ognistym szlakiem papryki

Jeśli kiedykolwiek przejedziecie się w sierpniu na Bałkany, to pierwsze co może was uderzyć po drodze, to piętrzące się góry papryk na drewniane ławach, w samochodowych budach lub po prostu na chodniku. Czerwone, żółte, zielone – sprzedawane naprawdę za grosze - roznoszą zapach zaczynającej się jesieni.

Ognista węgierka

Papryka najczęściej kojarzy nam się z kuchnią węgierską. I faktycznie! Wiele potraw z tego regionu bazuje właśnie na papryce, szczególnie na jej ostrzejszej odmianie. Podobno do kuchni węgierskiej trafiła w ten sposób:

Po zdobyciu zamku w Budzie, zajmowanego przez Turków, uwolniono między innymi harem paszy, wśród którego znajdowała się przepiękna dziewczyna. Ta z wdzięczności dla swoich wybawców oprowadziła żołnierzy – węgierskich chłopów po ogrodach paszy i pokazała, jak Turcy uprawiali paprykę. Żołnierze zabrali ze sobą nasiona tej rośliny do swoich domów. Od tamtej pory mówi się, że na ustach węgierskich dziewczyn jest boski ogień ostrej papryki.

Papryki-na-targowisku

Papryki na targu

Legenda ta spisana została w starej niemieckiej książce o sztuce kucharskiej. Jednak w rzeczywistości pierwsze uprawy na większą skalę rozpoczęli nie żołnierze, ale franciszkanie z okolic Szeged i do dziś papryka z tego terenu i okolic Kalocsa jest uznawana za najlepszą na całym świecie.

Indiański pieprz

Początki papryki jednak sięgają dalej niż wojny tureckie. Gatunki Capsicum – bo taką łacińską nazwę przyjęły odmiany papryki, zostały odnalezione w Peru w inkaskich grobach pochodzących z ok. 3 tysiąclecia przed naszą erą. Dla konkwistadorów poszukujących przypraw, odkrycie papryki – nowego, znacznie ostrzejszego pieprzu indiańskiego– stało się kluczem do sukcesu.

HERNAN-CORTES

HERNAN-CORTES

Po zdobyciu Meksyku przez Hernána Cortésa uprawa papryki dość szybko rozprzestrzeniła dalej, szczególnie przyjęła się w krajach tropikalnych, dlatego że gatunek ten wymaga dużej ilości słońca i ciepła. Z drugiej strony ponieważ nasiona papryki długo zachowują zdolność kiełkowania, można je było dość łatwo przewozić na większe odległości. I tak za sprawą Hiszpanów i Portugalczyków papryka trafiła do Europy.

Na ostro!

Najbardziej znaną odmianą papryki jest chili. I zresztą taka była na początku papryka – ostra i jeszcze bardziej ostra. Do tej odmiany zaliczamy papryczki jalapeno, tabasco (składnik tego słynnego sosu do drinków), cayenne oraz habanero. W Ameryce Środkowej i Południowej chili były tradycyjnie używane w magii i rytuałach ochronnych. Miały odstraszać złe demony i wampiry poprzez powieszenie wianków papryk w domostwach, a wraz z czosnkiem i innymi ostrymi przyprawami były przeznaczone do odkażania i oczyszczania domu. W krajach Ameryki Łacińskiej sznurki z papryczkami chili były noszone jako ochronne naszyjniki. Do tej pory wiele nazw wsi w Ameryce Środkowej pochodzi od rodzaju papryki uprawianej w danej okolicy i nadal obchodzone są święta na część paprykowych bóstw.

Papryka suszona

Różne rodzaje papryki

Pikantna miłość

Chilli długo cieszyły się renomą jako afrodyzjak. Uważano, że ognisty charakter papryczek jest w stanie rozpalić wielki płomień namiętności. ChiliAztekowie byli znani z używania chilli w tym celu, często mieszając je z innymi afrodyzjakami, jak kakao i wanilią. Nawet dzisiaj w meksykańskiej kuchni krążą żarty wokół chili o podtekście seksualnym, a najwięcej radości sprawia kucharzom przeprowadzanie testów dla macho – polegających na wytrzymałości pikanterii zjadanych przypraw. Organizowane są nawet zawody dla mężczyzn w wielu pueblach. Kobiety spokojnie je oglądają i wyciągają własne wnioski.

Skala Scoville’a – to skala ostrości, czyli pikanterii danej potrawy, głównie używana w stosunku do papryk. Określa ona ilość kapsaicyny, czyli substancji powodującej uczucie ostrości, w produkcie. Skala została wprowadzona przez amerykańskiego chemika Wilbura Scoville’a w 1912.
 W 2007 firma Blair’s Death Sauces w ramach eksperymentu wypuściła na rynek czystą kapsaicynę w buteleczce o objętości 1 ml. Wyprodukowano zaledwie 999 egzemplarzy produktu. Nie powinien być on spożywany, a nawet otwierany bez odpowiedniej ochrony rąk i oczu. Może on zabić astmatyków i być bardzo niebezpieczny przy kontakcie z wrażliwymi częściami ciała.

Ale wróćmy na Węgry

 

Talerz z papryką

Do XX wieku znana była głównie papryka ostra. Dopiero w 1930 roku Ferenc Horváth i Jenő Obermayer z Kalocsa wyhodowali pierwszą nie ostrą paprykę, którą znamy najlepiej.

Jej pestki nie są ostre (raczej gorzkie) i ta odmiana jest najbardziej popularna na europejskich stołach, wykorzystywana na przykład do robienia leczo lub zjadana na surowo. A jeśli chcielibyście zobaczyć, jak tradycyjnie robiono przyprawy z papryczek – zapraszam do Muzeum Papryki w Kalocsa. Paprykowi młynarze z tych okolic są sławni do dziś.

Oceń ten artykuł:

1 gwiadka2 gwiadki3 gwiadki4 gwiadki5 gwiadek (głosów: 4, średnia: 4,00 z 5)
Loading...

W artykule wykorzystano między innymi:

1 Komentarz

Dodaj komentarz

Wymagane pola oznaczono gwiazdką *.