Superzdrowe, superjabłko!

Tłumaczenia i tradycja narzuciły mu rolę zakazanego owocu, który skusił Adama i Ewę, przez co zostali wypędzeni z Raju. Jego krągłości kojarzone są z doskonałością, a charakterystyczne barwy czerwona i złota uczyniły zeń atrybut władzy, potęgi i bogactwa. To także symbol zdrowia, urody, płodności, nieśmiertelności no i oczywiście zaproszenie do miłości. Zaś w zaciszu domowym, z dala od wielkiego świata i symboliki, to po prostu zdrowy, soczysty i słodki owoc. Ceniony w kuchni i wykorzystywany do przygotowywania wielu dań zarówno słodkich jak i pikantnych.

Dzikusy podbijają świat

Ojczyzną dzikiej jabłoni jest Azja Środkowa, okolice Kaukazu i Chiny. Stamtąd, w ilości około 30 gatunków, nasze bohaterskie „dzikusy” ruszyły z impetem na podbój świata.
Najpierw sprytnie rozproszyły się po całej Azji i Europie. Było to o tyle łatwe, że nikt nie stawiał oporu. Stamtąd – już jako odmiany szlachetne – zdobywały kolejno wszystkie możliwe przyczółki państw w strefie klimatu umiarkowanego.

Pierwsze uprawy jabłoni powstały około 4000 lat temu na Bliskim Wchodzie. Uprawę jabłoni doceniali nie tylko mieszkańcy Mezopotamii, Palestyny i Asyrii ale też starożytnego Egiptu, Grecji i Rzymu.

Potem poszło równie gładko, bez zbędnych wysiłków i starań. Do Ameryki Północnej zawieziono nasiona jabłoni domowej, czyli uprawnej ok. 1620 roku, do Ameryki Południowej pod koniec XVI wieku, do Afryki w XVII w, do Australii w końcu XVIII wieku.

kosze -z-jabłkami

Obecnie jabłka zalicza się do najbardziej popularnych owoców na świecie. A że uprawia się je zarówno na półkuli północnej, jak i południowej, dostępne są na rynku świeże i doskonałej jakości przez cały rok.

Bogactwo jabłoni na świecie obejmuje ponad 20 tysięcy szlachetnych odmian. Oczywiście warto pamiętać, że tylko niektóre z nich odgrywają istotną rolę towarową.

Polska jabłkiem stoi!

Nie będzie przesadą jeśli napiszemy, że jabłka jada się u nas przez okrągły rok. Grzechem byłoby więc nie wspomnieć o tym, jak owoc ten podniebienia nasze podbijał…

W Polsce natrafiono na nasiona jabłoni wśród znalezisk kopalnych w Biskupinie, datowanych na 800 lat p.n.e. Były to prawdopodobnie nasiona jabłoni leśnej.

Hodowlę jabłek zapoczątkowali w Polsce, w XII wieku, zakonnicy przybywający z Zachodu. Mowa o Cystersach, którzy zaczęli szczepić u nas dziczki leśnych jabłoni.

Fakt ten nie umknął uwadze samego Jana Długosza, kronikarza i historyka, który wspomina o tym w swoich dziejach, spisanych w XV wieku. Odnotowuje w nich, że pierwszym opatem klasztoru Lubińskiego w 1175 roku był bogobojny Florenty „od którego i jego braci, z Porty do Polski przybyłych i w rzeczonym klasztorze osadzonych, pochodzi i nazwisko swoje bierze gatunek jabłek, które oni z sobą do Polski przywieźli, a które od klasztoru Porty, skąd pochodziły, nazwane Daport, rozmnożyły się u nas i dotąd jeszcze je hodują.”

Erfolgreiche ApfelerntePoczątkowo jabłka nie były u nas aż tak cenione, jak na przykład na południu Europy.

Za to dziś sytuacja przedstawia się zgoła inaczej.

Bo dziś Szanowni Państwo Polska jabłkiem stoi. I to na skalę światową!

Co prawda w produkcji jabłek mistrzami świata nie jesteśmy. Znajdujemy się w grupie istotnych, choć mniejszych graczy. Ale za to, jeśli chodzi o eksport Szanowni Państwo, wszystkie znaki na niebie i ziemi, a w szczególności branżowy serwis Fresh Plaza, wskazują na to, że ze światową sprzedażą jabłek na poziomie 1,2 mln ton na liczącym 8,2 mln ton rynku, jesteśmy eksporterem numer jeden. Taki sukces cieszy!

Powody, dla których warto jeść jabłka

“One apple a day keeps the doctor away” – mówi stare przysłowie angielskie i trudno się z nim nie zgodzić. Dojrzałe, soczyste, aromatyczne i jędrne jabłka to nie tylko rozkosz dla podniebienia. Ich zaletą są również walory zdrowotne, które sprawiają, że z żywieniowego punktu widzenia ocena tego owocu wypada niezwykle korzystnie.

jabłka,-sok-plastry

Świeże jabłka są bardzo dobrym źródłem korzystnych węglowodanów prostych (fruktoza, glukoza) oraz błonnika. To także kopalnia substancji mineralnych oraz pierwiastków śladowych. Bogate są w prowitaminę A, witaminy z grupy B, witaminę E, C, niacynę, kwas foliowy a także pektynę i kwasy owocowe. Cennym składnikiem mineralnym jabłka jest też potas.

Ponieważ wiele z prozdrowotnych składników znajduje się w skórce jabłka, warto dwa razy zastanowić się, czy aby na pewno konieczne jest pozbawianie ich skórki przed spożyciem.

Pomocna dłoń w odchudzaniu

Nie dość, że są niskokaloryczne (średnio ok. 50 kcal w 100 gramach) to jeszcze usprawniają proces trawienia a zarazem hamują apetyt. To za sprawą pektyn, substancji, które wraz z innymi związkami wchodzą w skład błonnika. Wypełniają one żołądek, który cały szczęśliwy, wysyła do mózgu sygnał: „Ej, kolego! Jestem już syty, już basta! Powiedz tam temu swojemu właścicielowi, że papu już nie”. Następnie, po ukończeniu misji Zapychaj żołądek i po przeczekaniu kilku chwil, skutecznie sprzątają w jelitach.

jabłko-zdrowie

A propos sprzątania… Jabłka oczyszczają organizm z metali ciężkich, toksyn i wolnych rodników. Wszystko za sprawą błonnika, który wiąże je, a następnie usuwa z organizmu. Taka tam „miotła” dość skuteczna i wskazana nie tylko podczas odchudzania…

Chociaż ilościowo błonnika w jabłkach jest sporo, (średnio 2 g w 100 gramach produktu), nie są to ilości imponujące w porównaniu do orzechów czy owoców leśnych.

Dbamy o serducho

Zawarte w jabłkach flawonoidy mają dobroczynne działanie dla naszego układu krwionośnego, a co za tym idzie także dla serducha, pośrednio chroniąc je przed zawałem. Na szczególną uwagę zasługuje tu kwercetyna, która skutecznie zapobiega tworzeniu się zakrzepów w naczyniach krwionośnych, uszczelnia żyły i tętnice, a także utrudnia osadzanie się w nich cholesterolu.

Na pohybel infekcjom!

Jabłka na swój sposób dbają o naszą dobrą formę i zdolność walki z infekcjami. I nie chodzi tu bynajmniej o witaminę C, której w 100 g jabłka jest ok. 8 mg, bo przy średnim dobowym zapotrzebowaniu 50 mg, a w okresie zachorowań nawet dwa razy większym, taka jej ilość szału na nikim nie zrobi. Male worker in dungarees with basket full of harvested applesTu chodzi Szanowni Państwo o jelita!
Układ immunologiczny zawdzięcza jabłkom naprawdę sporo, przede wszystkim dlatego, że sprzyjają one tworzeniu właściwej flory bakteryjnej w jelitach.

Pamiętając, że 70 % odporności zależy właśnie od pracy jelit, nie żałujmy sobie jabłek.

„Ta nasza młodość, co z czasu drwi…”

Jabłka to również prawdziwa skarbnica przeciwutleniaczy, a wiadomo, że te przedłużają życie niemal każdej komórki ludzkiego organizmu a w efekcie całego ciała.

Wśród znanych i uznanych przeciwutleniaczy z pewnością warto wymienić witaminę A i C, polifenole (w tym flawonoidy), a nawet minerały (cynk, selen).
„Stop, stop! Ja znam lepsze źródła wymienionych przez Was witamin czy minerałów, niż te wasze jabłka” – zwróci ktoś uwagę. Owszem, racja. Ale w jabłku te przeciwutleniacze występują zespołowo, a ich suma jest naprawdę imponująca.

Ponadto, dzięki zawartości wielu minerałów, w tym potasu, żelaza, cynku, a także witamin A, C, E oraz z grupy B, jabłka poprawiają stan skóry, włosów i paznokci.

Subiektywnie i z przymrużeniem oka 😉 Jeść jabłka na potęgę Drogie Panie! Na kilogramy je jeść!

Dzięki nim idealnie wpiszemy się w kanony współczesnego piękna, w których króluje nie tylko smukła sylwetka, ale też gładka skóra o zdrowym kolorycie, cudne i twarde pazury, którymi można wydrapać/wyrwać coś dla siebie z życia i tak mocne włosy, że można je farbować w nieskończoność, bez uszczerbku dla ich zdrowego wyglądu.

Pichcimy z jabłkami

Zacznijmy od tego, że jabłka są pyszne w naturalnej postaci, jako przekąska lub element sałatek owocowych i warzywnych czy muesli.
Jabłko króluje w wielu przepisach i wykorzystywane jest do przygotowywania dań zarówno słodkich jak i pikantnych.

Homemade Organic Apple Pie Dessert

Można je kroić, siekać, ucierać, mielić, gotować, piec, suszyć lub dusić.

Używa się ich jako składnika kompotów, musów, konfitur czy galaretek.

Stanowią także element ciast, puddingów, naleśników oraz tart. Można z nich robić cydr, wytwarzać soki, dodawać do sosów, w tym korzennych.

W wielu krajach powstały regionalne odmiany tradycyjnych placków z jabłkami, między innymi francuska tarta, niemiecki strudel, amerykańska szarlotka i angielskie ciasto z kruszonką.

Kuchenna ściąga

Dla tych, którzy stawiają pierwsze kroki w pichceniu i dla tych, którzy posiadają już pewnie doświadczenie w tej dziedzinie, ale nigdy wcześniej nie pochylali się specjalnie nad jabłkami. Dla Was Szanowni Państwo mini ściąga, zawierająca przydatne informacje na temat najpopularniejszych odmian jabłek i ich przeznaczenia w kuchni.

  • Ligol – bardzo kruche i słodkie z korzennym posmakiem. To typowe jabłka deserowe, czyli najlepsze do wykorzystania na surowo lub jako dodatek do farszu i sałatek.
  • Cortland – dzięki swojej soczystości są doskonałe do produkcji soków. To typowe jabłka stołowe, czyli uniwersalne: do jedzenia na surowo, ale też do wypieków i gotowania. Idealne do mięs i sałatek.
  • Lobo – kwaskowate i soczyste, o miekkim miąższu. Najlepsze do jedzenia na surowo.
  • Idared – w smaku raczej kwaskowate, dlatego dobrze sprawdzają się w roli nadzienia w ciastach i przetworach.
  • Reneta – lekko kwaskowate z korzennym aromatem. Świetne na przetwory typu: musy, dżemy i sosy.
  • Champion – smak mają trochę zbliżony do gruszki. Są jedną z najpopularniejszych odmian do jedzenia na surowo. Idealnie nadają się także do wszelkich przetworów takich jak musy, soki i przeciery.
  • Antonówka – zielony kolor idealnie oddaje ich kwaśny smak. Doskonałe na przetwory i do ciast.
  • Papierówka – lekko kwaskowate w smaku. Idealne do kompotów, ale także do gotowania i pieczenia.
  • Malinówki – ich miąższ ma malinowy posmak. Doskonale nadają się do bezpośredniego jedzenia.
  • Jonatan – posiadają słodko – winny smak. Bardzo popularne do jedzenia na surowo.

A teraz kandydat na mistrza świata w obieraniu jabłek 🙂

Podobał Ci się artykuł?
Udostępnij na Facebooku

W artykule wykorzystano między innymi:

  • Christian Teubner "Kuchnia. Produkty spożywcze z czterech stron świata"
  • Glen Matten "100 zdrowych pokarmów. Jak kupować, przygotowywać i przyrządzać zdrową żywność"
  • Jodi Liano, Tasha Deserio "Zdrowa kuchnia prosto z targu"

3 komentarze

  1. Wszystko fajnie, tylko „superzdrowe, superjabłko” powinno być napisane łącznie, bo taka jest w języku polskim zasada pisowni przedrostków typu „super”, „ekstra”, „hiper”, „mega”, itd. z rzeczownikami, przymiotnikami, czy – ogólnie mówiąc – wyrazami pospolitymi (nawet jak przeglądarka, czy Word, pisownię łączną podkreślają jako błędną – niestety słowniki w nich przygotowywali poloniści z zaświadczeniem o dysleksji 😉 ). W razie niedowierzania, odsyłam do słownika, dział „pisownia wyrazów z przedrostkami”. Pozdrawiam! 🙂

  2. Pingback: Wpadła gruszka do fartuszka » ekaloria